Okres próbny dla kierowców 2026 zacznie być stosowany od 3 września wobec osób, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B. Dla pełnoletnich potrwa 2 lata, a dla osób zdobywających uprawnienia w wieku 17 lat 3 lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20 lat. W całym okresie próbnym obowiązuje limit alkoholu 0,0, a przekroczenie 12 punktów oznacza obowiązkowe szkolenie. Przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku to tylko jedna z kilku sytuacji, w których początkujący kierowca może stracić uprawnienia.
Nowe zasady mają kilka różnych dat wejścia w życie i stosowania. Sama nowelizacja weszła zasadniczo w życie 3 marca 2026 roku, natomiast ustawodawca odroczył stosowanie części przepisów dotyczących okresu próbnego i najważniejszych sankcji o kolejnych 6 miesięcy. Dlatego praktyczną datą rozpoczęcia nowego systemu jest 3 września 2026 roku.
Najważniejsze informacje
- Okres próbny: stosowany od 3 września 2026 roku wobec osób po raz pierwszy uzyskujących kategorię B.
- Czas trwania: 2 lata dla pełnoletnich albo 3 lata dla osób uzyskujących prawo jazdy w wieku 17 lat, maksymalnie do ukończenia 20 lat.
- Alkohol: przez cały okres próbny obowiązuje limit 0,0.
- Powyżej 12 punktów: obowiązkowe praktyczne szkolenie.
- Powyżej 20 punktów w pierwszym roku: cofnięcie uprawnień.
- Utrata uprawnień: może nastąpić także z innych powodów niż punkty.
Dlaczego nowe zasady zaczynają być stosowane 3 września?
Data 3 września nie jest po prostu dniem wejścia w życie całej nowelizacji. Ustawa została ogłoszona 2 grudnia 2025 roku i zgodnie z jej art. 22 zasadniczo weszła w życie po upływie 3 miesięcy, czyli 3 marca 2026 roku. Jednocześnie art. 9 przewidział dodatkowe sześciomiesięczne odroczenie stosowania części przepisów, w tym rozdziału dotyczącego okresu próbnego oraz części regulacji związanych z punktami i cofnięciem uprawnień.
W praktyce daje to datę 3 września 2026 roku. To właśnie od tego dnia system okresu próbnego ma być stosowany wobec nowych kierowców. Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło również, że osoby, które uzyskały kategorię B pomiędzy 3 marca, a 2 września 2026 roku, nie mają zostać objęte nowym obowiązkowym okresem próbnym.
Najważniejsze daty
Kogo obejmie okres próbny dla kierowców 2026?
Nowym systemem zostaną objęte osoby, które od 3 września 2026 roku po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B. Nie oznacza to więc automatycznego objęcia okresem próbnym milionów kierowców posiadających już uprawnienia.
Ważna jest także grupa osób, która uzyskała kategorię B pomiędzy 3 marca, a 2 września. Przepisy przejściowe wywoływały w tej kwestii wątpliwości interpretacyjne, jednak Ministerstwo Infrastruktury wskazało, że osoby z tego okresu nie będą podlegały nowemu obowiązkowemu okresowi próbnemu.
Jak długo potrwa okres próbny?
Dla osoby, która w momencie uzyskania kategorii B ma ukończone 18 lat, okres próbny trwa 2 lata. W przypadku osoby korzystającej z możliwości zdobycia prawa jazdy w wieku 17 lat okres wynosi 3 lata, ale nie może trwać dłużej niż do ukończenia 20 roku życia.
Okres próbny
Czy podczas okresu próbnego obowiązuje 0,0 promila?
Tak. Kierowca znajdujący się w okresie próbnym nie może prowadzić samochodu z przekroczeniem stężenia 0,0 promila alkoholu we krwi. Ustawa wskazuje również 0,0 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza oraz 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu.
To nie jest wyłącznie dodatkowy warunek porządkowy. Stwierdzenie naruszenia zakazu przewidzianego dla okresu próbnego może być jedną z podstaw administracyjnego cofnięcia uprawnień. Początkujący kierowca powinien więc przyjąć najprostszą zasadę: jeżeli zamierza prowadzić, nie powinien spożywać alkoholu.
Co się stanie po przekroczeniu 12 punktów?
Przekroczenie 12 punktów karnych w okresie próbnym nie oznacza automatycznej utraty prawa jazdy. Kierowca zostaje zobowiązany do odbycia praktycznego szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym.
Szkolenie prowadzi Ośrodek Doskonalenia Techniki Jazdy. Trwa 1 godzinę, a jego maksymalna ustawowa cena wynosi 500 zł. Co do zasady kierowca ma 12 miesięcy od naruszenia powodującego przekroczenie progu na ukończenie zajęć. Jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie później niż po 9 miesiącach od naruszenia, termin wynosi 3 miesiące od dnia jego uprawomocnienia.
Aktualne wysokości mandatów i liczbę punktów przypisywanych do poszczególnych wykroczeń znajdziesz w naszym zestawieniu mandatów i punktów karnych w 2026 roku.
Kiedy początkujący kierowca może stracić prawo jazdy?
Przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku od dnia pierwszego wydania prawa jazdy jest jedną z podstaw cofnięcia uprawnień, ale nie jedyną. To ważne doprecyzowanie, ponieważ nowy system obejmuje także poważne naruszenia niezależnie od samego salda punktów.
Starosta może cofnąć uprawnienia również wtedy, gdy na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć zostanie stwierdzone, że kierowca w okresie próbnym popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo trzy wykroczenia należące do określonych w ustawie kategorii. Osobną podstawą jest naruszenie zakazu 0,0 oraz, w przypadku kierowcy poniżej 18 lat, złamanie szczególnych ograniczeń przewidzianych dla niepełnoletnich.
Co oznaczają punkty?
Na co uważać
20 punktów nie jest jedyną drogą do utraty uprawnień. W okresie próbnym podstawą cofnięcia może być także przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, trzy określone wykroczenia albo naruszenie zakazu 0,0 i szczególnych ograniczeń dotyczących kierowców poniżej 18 lat.
Czy dwa mandaty przedłużą okres próbny?
Nie. Dwa dowolne mandaty nie powodują automatycznego przedłużenia okresu próbnego. Ustawa wskazuje konkretny katalog wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które muszą zostać potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami.
Jeżeli w okresie próbnym kierowca popełni dwa takie wykroczenia, starosta przedłuży okres próbny o kolejne 2 lata. Jeżeli przynajmniej jedno prawomocne rozstrzygnięcie zostanie wydane już po zakończeniu pierwotnego okresu, możliwe jest nałożenie uzupełniającego okresu próbnego również na 2 lata.
Do katalogu należą między innymi określone przypadki spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa, jazdy po alkoholu, poważnych przekroczeń prędkości, nieustąpienia pierwszeństwa czy niestosowania się do sygnalizacji. Nie chodzi więc o zwykły mandat za parkowanie czy każde niewielkie przekroczenie prędkości.
Dlaczego dwa wykroczenia przedłużają okres, a trzy mogą oznaczać utratę uprawnień?
Nowe przepisy wprowadzają dwa odrębne mechanizmy. Dwa określone wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji mogą skutkować przedłużeniem okresu próbnego o 2 lata. Natomiast stwierdzenie trzech wykroczeń z ustawowego katalogu może być podstawą cofnięcia uprawnień.
To jedna z najważniejszych różnic w całym systemie. Liczy się nie tylko liczba punktów, ale również rodzaj i liczba poważnych naruszeń popełnionych podczas okresu próbnego.
Jakie ograniczenia dotyczą kierowców poniżej 18 lat?
Kierowca, który nie ukończył jeszcze 18 lat, podlega dodatkowym ograniczeniom. Nie może przewozić osoby poniżej 18 roku życia bez obecności pasażera spełniającego wymagania przewidziane dla osoby towarzyszącej.
Do ukończenia pełnoletności nie może także wykonywać transportu drogowego rzeczy, przewozu osób taksówką ani przewozu okazjonalnego. Naruszenie tych ograniczeń ma większe znaczenie niż zwykłe uchybienie, ponieważ w okresie próbnym może stanowić podstawę cofnięcia uprawnień.
Kiedy można stracić uprawnienia na 5 lat?
Pięcioletnia sankcja jest całkowicie odrębna od progów 12 i 20 punktów. Dotyczy kierowania pojazdem silnikowym pomimo obowiązującej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadkach wskazanych w ustawie.
Najbardziej znanym przykładem jest jazda pomimo administracyjnego zatrzymania prawa jazdy, między innymi w związku z poważnym przekroczeniem prędkości, ale katalog podstaw zatrzymania jest szerszy. W razie stwierdzenia prowadzenia pojazdu mimo takiej decyzji uprawnienie jest cofane na okres 5 lat od dnia stwierdzenia zdarzenia.
Nie jest to przepis dotyczący wyłącznie początkujących kierowców. Mechanizm może dotyczyć każdego kierującego objętego odpowiednią decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy. Więcej o samym zatrzymaniu dokumentu przeczytasz w poradniku zatrzymanie prawa jazdy w 2026 roku, a cały pakiet zmian omawiamy w materiale o nowych przepisach ruchu drogowego w 2026 roku.
Warto wiedzieć
Zatrzymanie prawa jazdy i cofnięcie uprawnień to dwa różne mechanizmy. Zatrzymanie oznacza czasowy zakaz korzystania z dokumentu w związku z określoną decyzją. Cofnięcie oznacza utratę uprawnienia do kierowania i wymaga późniejszego spełnienia warunków przewidzianych prawem, aby ponownie je uzyskać.
Co powinien zapamiętać nowy kierowca?
Najłatwiej zapamiętać cztery liczby: 0,0, 12, 20 i 5. 0,0 oznacza bezwzględny limit alkoholu w okresie próbnym. Przekroczenie 12 punktów uruchamia obowiązek praktycznego szkolenia. Przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku skutkuje cofnięciem uprawnień. Pięć oznacza natomiast liczbę lat cofnięcia uprawnień za prowadzenie mimo odpowiedniej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Trzeba jednak pamiętać, że sam system nie sprowadza się wyłącznie do punktów. Poważne wykroczenia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji oraz złamanie szczególnych zakazów okresu próbnego mogą wywołać dodatkowe konsekwencje nawet wtedy, gdy kierowca nie przekroczył 20 punktów.
Najczęściej zadawane pytania o okres próbny
Kogo obejmie okres próbny od 3 września 2026 roku?
Nowy okres próbny obejmie osoby, które od 3 września 2026 roku po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B.
Czy osoba, która zrobiła prawo jazdy w sierpniu 2026 roku, będzie miała okres próbny?
Według stanowiska Ministerstwa Infrastruktury osoby, które uzyskały kategorię B pomiędzy 3 marca a 2 września 2026 roku, nie będą objęte nowym obowiązkowym okresem próbnym.
Jak długo potrwa okres próbny?
Dla osoby pełnoletniej potrwa 2 lata. Jeżeli prawo jazdy zostało uzyskane w wieku 17 lat, okres wynosi 3 lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.
Czy nowy kierowca może mieć 0,2 promila?
Nie. W okresie próbnym obowiązuje limit 0,0 promila.
Co się stanie po przekroczeniu 12 punktów?
Kierowca zostanie zobowiązany do ukończenia godzinnego praktycznego szkolenia w Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy. Maksymalna opłata wynosi 500 zł.
Czy 20 punktów oznacza utratę prawa jazdy?
Przekroczenie 20 punktów w ciągu pierwszego roku od dnia pierwszego wydania prawa jazdy jest podstawą cofnięcia uprawnień. Nie jest jednak jedyną podstawą cofnięcia w okresie próbnym.
Czy dwa mandaty wydłużą okres próbny?
Nie każde dwa mandaty. Chodzi o dwa prawomocnie stwierdzone wykroczenia należące do katalogu określonego w ustawie.
Czy można stracić uprawnienia bez przekroczenia 20 punktów?
Tak. W okresie próbnym podstawą cofnięcia może być także przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, trzy określone wykroczenia oraz naruszenie zakazu 0,0 lub szczególnych ograniczeń dla kierowców poniżej 18 lat.
Za co można stracić uprawnienia na 5 lat?
Pięcioletnie cofnięcie może nastąpić w przypadku prowadzenia pojazdu pomimo obowiązującej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w jednej z sytuacji określonych ustawą. Nie jest to kara za samo przekroczenie 12 ani 20 punktów.
